محمد بن زكريا الرازي
66
كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )
فصل هفتم در توجه به چشم و گلو و اعضائى كه در موقع بروز آبله بايد بدانها توجه داشت بايد در اولين ظهور نشانههاى آبله مخصوصا به چشم سپس به حلق و بعد از آن به بينى و گوش و بمفاصل بيمار توجه خاص نمود ، به شرحى كه بيان مىكنيم . چهبسا كه احتياج مىشود به اينكه به قسمت پائين پاها و كف دست بيمار نيز توجه شود ، و بسا كه در اين دو موضع به علت اشكال بيرون زدن آبله دردهاى شديدى عارض گردد ، زيرا پوست اين دو قسمت ( يعنى كف پا و كف دست ) سخت و سفت است . در موقع بروز علامات آبله گاهبگاه چند قطره گلاب در چشم بيمار بچكان و صورتش را چندين مرتبه با آب سرد در روز بشوى و نيز از آب سرد در چشمش بپاش . درصورتىكه آبله كم و ضعيف باشد ، همين دستور كافى است تا در چشم آبله نزند ، و اين كار يك اقدام احتياطى است ، زيرا آبله ضعيف كممايه از چشم بيرون زند . اگر ديدى كه آبله از ابتداى بروز پرهيجان و شماره آن زياد بود و پلكها خارش داشت و سفيدى چشم بسرخى گرائيده بود و در بعضى نقاط قرمزى شديد بود ، ممكن است در آن نقاط آبله بيرون زند ، مگر آنكه آن محل را زياد تقويت نمائى ، در اين صورت : گلابى كه سماق در آن خيسانده باشند چند مرتبه در روز در چشم بچكان ، بهتر از آن مازوى « 1 » كوبيدهء را با گلاب بياميزند و در چشم بچكانند ، يا آب پيه انار ترش كوبيده را در چشم بچكانند ، يا آنكه آب انار را از پارچهاى
--> ( 1 ) - Noix de Galle .